این یک تصور غلط است که آموزش کودک فقط در مدرسه و کلاس درس شکل می‌گیرد. باید بدانید که آموزش کودک محیط بازی و زندگی او را نیز شامل می‌شود. بیایید کمی متفاوت به قضیه نگاه کنیم. با توجه به این مقدمه‌ی کوتاه قطعا این سوال را از خود می‌پرسید که چه فعالیت‌های متفاوتی به غیر از آموزش‌های مدرسه وجود دارد که به رشد و یادگیری کودکم کمک می‌کند؟

 

 

فعالیت اول: یک هویت ابرقهرمانی بسازید!

.هرکودکی دوست دارد نیروی فوق بشری داشته باشد و کارهای خارق‌العاده‌ای انجام دهد که دیگران قادر به انجام آن نیستند. مثلا ناپدید شود، پرواز کند و . . .

خانم رحیما بالدوین دانسی در کتاب “شما اولین معلم کودکتان هستید”(1) می‌گوید:

“کودک شما دوست دارد شخصیت‌هایی را بازی کند که می‌تواند کارهای تخیلی انجام دهند. برای این کار از کودک خود بپرسید که دوست دارد چه قدرت فوق بشری داشته باشد؟ و نام چه ابرقهرمانی را برای آن انتخاب می‌کند؟ سپس یک لوگو برای ابرقهرمان او بکشید و می‌توانید از کاغذ باطله و مواد دورریختنی و بی‌استفاده برای ساخت یک دست لباس مناسب ابرقهرمانی ذهنی‌اش استفاده کنید.”

لطفا یک نکته‌ی مهم را در نظر بگیرید. برای انتخاب شخصیت ابرقهرمان حتما راهنمای کودکتان باشید و کودکتان را به سمت انتخاب شخصیت‌هایی ببرید که دارای ویژگی‌های منفی نباشند و با فرهنگ جامعه سازگاری داشته باشند.

پی‌نوشت 1: You Are Your Child’s First Teacher by Rahima Baldwin Dancy

 

فعالیت دوم: زبان دوم و سوم!

صحبت کردن با زبان دوم یا سوم یک مهارت فوق‌العاده است. بعضی از والدین فکر می‌کنند که یادگیری زبان دوم در یادگیری زبان مادری کودک اختلال ایجاد می‌کند.

نگران نباشید. از نظر بسیاری از روان‌شناسان و زبان‌شناسان بهترین زمان یادگیری زبان دوم سنی است که کودک هنوز زبان مادر خود را به طور کامل یاد نگرفته.

باید بدانید که یادگیری زبان دوم به خاطر درگیر کردن ذهن کودک در استفاده از کلمات و جملات طوری است که انگار کودک زبان مادری را دوبار یاد می‌گیرد.

شما می‌توانید با به دیوار زدن استیکرهای یک کلمه یا عبارت، این آموزش را در خانه خود شروع کنید. کلمات را با یک علامت یا یک اتفاقی که در زندگی کودکتان رخ داده، به هم ربط دهید.

مثلا رفتن به خانه‌ی پدربزرگ را با کلمه‌ی “مهمانی” به زبان دیگری نشان دهید. هرهفته چند کلمه‌ی جدید را هنگام بازی یا پشت میز شام یا… به او معرفی کنید. معرفی یک زبان جدید در یک زمان خاص به فرزند شما کمک می‌کند تا درک عمیق‌تری‌تری از الگوها و صداهای مختلف داسته باشد. تا زمانی که کودک شما کلمات جدید می‌آموزد، آن‌ها را با اضافه کردن به وایت‌برد خانه، پوستر و یا آلبوم دنبال کنید و نگه دارید.

 

 

فعالیت سوم: فضانوردی!

برای این‌که تخیل کودک رشد کند، راه‌های زیادی وجود دارد. کتاب خواندن، فیلم دیدن، بازی کردن و … می‌تواند تاثیرگذار باشد ولی ما یک پیشنهاد جذاب‌ به شما می‌دهیم:

فضانوردی!

اسرار جهان فضای خوبی را برای رشد تخیل ایجاد می کند. به عنوان مثال شما می توانید با تهیه‌ی یک اطلس (مجموعه‌ای که در آن تصاویری از سیاره ها، ستاره ها و صور فلکی قرار دارد که جهت آموزش یا سرگرمی استفاده می شود) او را تشویق کنید که سیاره یا کهکشانی برای خود خلق کند. برای سیاره ها نام، ویژگی(مثلا قابل سکونت  است یا خیر؟ آیا در سیاره‌ای که ساخته است آب کافی وجود دارد؟) و جایگاهی بسازد که بتوان با دیگر سیاره ها مقایسه کرد.  بالدوین دانسی: ” در حقیقت ساختن چیزی برای بچه ها خیلی رضایت بخش تر از برش دادن اشکال یا قرار دادن گیره های لگو در جایشان است”. گام بعدی این است که رنگ سفید را روی کاغذ سیاه اسپری کنید تا یک صورت فلکی جدید ایجاد شود و بعد سیاره ها را از زمینه آویزان کنید. به کودک خود بابت تلاشش که درست کردن یک بستنی شبیه ستاره دنباله دار است جایزه بدهید.

 

 

فعالیت چهارم: پروژه‌ی شادی!

مقوا، آلبوم یا . . . تهیه کنید، از عکس و مطالب خنده‌دار لب‌ریزش کنید. مثلا گفت‌وگوهای بامزه‌ی یک برنامه‌ی تلویزیونی یا یک انیمیشن- بخش‌های کمدی یک روزنامه هم گزینه‌ی مناسبی است- و حالا کار مهم شما آغاز می‌شود:

کشف!

کشف کنید که چرا کودکتان از دیدن این مطالب و عکس‌ها خنده‌اش می‌گیرد و دقیقا کجای مطالب و عکس‌ها برای او خنده‌دار است؟

حالا باید از پاسخ‌ها و واکنش‌های او یک داستان تصویری تهیه کنید. به فرزندتان کمک کنید برای هر صفحه از داستان یک نقاشی بکشد و برای هر نقاشی یک جمله‌ی کلیدی بگوید و آن جمله را به صورت تیتر در بالای صفحه درج کنید. توجه کنید که برای جذابیت بیشتر باید برای داستان و شخصیت‌های قصه، نام و ویژگی(مثل پرخور بودن یک شخصیت، اخمو بودن و . . .)‌ تعیین کنید و درنهایت با کودک وارد داستان شوید.

ماریا بریل در یادگیری بازی می‌گوید: ” وقتی کودک متوجه می‌شود که نوشتن رسانه‌ای است برای برقراری ارتباط ایده‌ها و داستان‌ها، فرصت‌های بیان او نامحدود می‌شود. در واقع شما می‌توانید با استفاده از این فعالیت، استعداد نوشتن و نقاشی کشیدن صحنه های کمیک را در کودک خود تقویت کنید.

 

 

فعالیت پنجم: معمار کوچولو!

معماری را فراموش نکنید!

همیشه ساختن چیزهای جدید برای کودکان جذاب است. این علاقه را می‌توانید در بازی‌هایی که در طول روز با اسباب‌بازی‌های خود انجام می‌دهد مشاهده کنید. او با وسایل خودش خانه، پارک، شهربازی و … می‌سازد. اما عملکرد شما باید چه باشد؟

به کودک خود کمک کنید تا استعداد طراحی معماری او کشف شود. زمین بازی یا هرچیزی که مورد علاقه‌اش است را در نظر بگیرید و سعی کنید برایش ارزیابی کنید. از چه تجهیزاتی بیشتر لذت می‌برد؟ آیا می‌تواند به ساختن یک سرسره جدید فکر کند؟ چه چیزی باعث می‌شود که زمین بازی برای کودک جذاب‌تر شود؟ شما می‌توانید توسط این سوالات، مکالمه‌ای با او ترتیب دهید تا او در طول مسیر مکالمه به سمت طراحی یک باشگاه جنگلی واقعی یا یک صندلی تاب مشتاق شود. این‌طور آغاز کنید که روی یک کاغذ گراف نمودارها و طرح‌های خاصی را برای جایگاه هر کدام از تجهیزات مشخص کنید. سپس آن ها را به صورت ماکت ابتدایی با ابزاری مثل نی، دستمال توالت، کارتن، حوله کاغذی و… نمایش دهید.

 

 

فعالیت ششم: دورهمی‌هایی از جنس کتاب!

با خانواده های دیگر از محله یا مدرسه گروهی تشکیل بدهید و ابتدای هرماه کتابی را انتخاب کنید تا کودکان در طول ماه مطالعه کنند.

در نظر داشته باشید که باید کتاب‌های متناسب با سن کودکان را انتخاب کنید.

بعد از این‌که کتاب توسط کودکان مطالعه شد یک قرار شام با خانواده‌های دیگر ترتیب بدهید. در جلسه‌ی دورهمی درباره‌ی کتاب، شخصیت‌ها، تم، نویسنده و تمام چیزهای مربوط به کتاب بحث کنید. در نهایت لطفا شام حاضری مرتبط با داستان را فراموش نکنید! غذای دورهمی باید دو ویژگی داشته باشد:

1.مزه و حال و هوای داستان کتابی که در همان ماه معرفی شده را داشته باشد.

2.در ایده پردازی و پخت غذا حتما از کودکتان کمک بگیرید.

 

 

فعالیت هفتم: سیاست همیشه هم بد نیست!

برنامه‌ریزی سیاسی

کودکان شما خیلی کوچک هستند که بتوانند رأی بدهند، اما شما می‌توانید به آن ها یاد بدهید که کمپین‌های سیاسی چگونه کار می کنند. دو موضوع متضاد  کودک-دوستانه پیشنهاد کنید و از دو کودک بخواهید تا دو عکس را انتخاب کنند که بتوانند نماینده آن باشند. در مورد بحث‌هایی که در طول کمپین انتخاباتی اتفاق می‌افتد گفت‌وگو کنید و پوستر، شعار و استدلال را برای نشان دادن اینکه چرا یک انتخاب بهتر از دیگران است، استفاده کنید. سپس کمپینی را در خانه به مدت یک یا دو هفته بر پا کنید و روی جهت‌دهی بحث‌ها، کار کنید. یک روز را برای بحث واقعی اختصاص دهید و از اعضای خانواده و دوستان به عنوان مخاطب استفاده کنید.

 

 

فعالیت هشتم: به دنیای مجازی خوش آمدید!

راه یک اندازی وبلاگ خانوادگی

یک صفحه شخصی (تلگرام، اینستاگرام یا فیس‌بوک) یا یک وبلاگ خانوادگی را با عکس ها یا ویدئوهای به‌روز شده از سفر، تعطیلات یا رویدادهای خاص(جشن تولد، جشن پایان سال تحصیلی و . . .) طراحی کنید. این کار بسیار مفید است چون کودک اتصال به اینترنت را تجربه می‌‎کند و مهارت های کامپیوتری‌اش نیز افزایش می‌یابد.

اجازه بدهید که تحت نظارت شما، اطلاعات شخصی (اما نه خیلی شخصی) را به صفحه‌ اضافه کند.

به او کمک کنید تا سرگرمی‌های جدید، آخرین دستاوردها، اهداف سال، مسافرت‌ها و وضعیت تحصیلی‌اش را به اشتراک بگذارد.

ضمنا با این کار ممکن است استعدادهای پنهان فرزندانتان را کشف کنید.

شاید یکی از بچه های شما دوست دارد تا از طریق عکس‌ها سعی کند ماجراهای خانواده را به تصویر بکشد و دیگری دوست دارد در طراحی صفحه‌ی وبلاگ ایده‌پردازی کند.

اگر نمی‌دانید چگونه باید یک وبلاگ بسازید یا سوالی در زمینه‎ی ساخت صفحات مجازی دارید، می‌توانید به آیدی پشتیبانی چرخ زندگی @charkhezendegi_s پیام بدهید تا به صورت گام به گام به شما کمک کنیم.

 

 

فعالیت نهم: صدا؟ رفت… دوربین؟ رفت… حرکت!

تا به حال به این فکر کرده‌اید که در منزل‌تان نمایشی اجرا کنید یا فیلمی کوتاه بسازید؟ یک یک مفهوم را در نظر بگیرید(مثلا مسافرت) و یک متن خیلی کوتاه درباره‌اش بنویسید که شامل داستان و دیالوگ باشد. برای هریک از اعضای خانواده نقشی تعیین کنید:

فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان، تهیه کننده، فیلم‌بردار، بازیگر و … .

حالا فیلم‌برداری را شروع کنید.

وقتی که بعضی از دیالوگ‌ها و صحنه‌ها را دوباره و دوباره فیلم‌برداری کنید یا زمانی که سکانس‌ها در زندگی جریان می یابد و منعکس می شود، احساس خوبی به شما دست خواهد داد.

اگر به هردلیلی نتوانستید خودتان متن بنویسید، این پیشنهاد برای شماست:

یک موزیک ویدئوی معروف را بازسازی کنید! یعنی دقیقا مشابه آن را در خانه بسازید.

وقتی که ویدئوتان آماده شد، زمانی را برای به نمایش گذاشتن یا اشتراک‌گذاری آن اختصاص دهید.

 

 

فعالیت دهم: جشن بگیرید و جشن بگیرید!

هرروز چیزی برای جشن گرفتن وجود دارد. مناسبت ها و تعطیلات هر هفته را پیدا کنید و از کودکتان بخواهید که راههای خلاق و سرگرم کننده پیدا کند تا به این مناسبت‌ها احترام بگذارد و برای آن اهمیت قائل شود. به عنوان مثال 27 شهریور روز شعر و ادب فارسی  است. بنابراین برنامه‌ای (مثلا شاه‌نامه‌خوانی، آشنایی با شاعران معاصر ایرانی و …) که منجر به سرگرم شدن و یاد گرفتن کودکتان در آن روز می‌شود، تدارک ببینید و حتا دوستانش را هم برای اجرای برنامه دعوت کنید. کودکانتان را ترغیب کنید تا دنبال راه‌های جذاب و ایده‌های خلاقانه برای سپری کردن روزها و فصول باشد.

 

 

فعالیت یازدهم: شاه‌کارِ آقای “ژان لویی روبی‌را”  و رفقا!

آقای ژان لویی روبی‌را سال 2008 بازیِ کارتیِ معروفِ Dixit را طراحی کرد و در سال 2010 جایزه‎‌ی بهترین بازیِ سال را برد! این بازی پرطرفدار در ایران با نام “استوژیت” و توسط انتشارات هوپا وارد بازار شد. اگر می‌خواهید فرزندتان از بازی‌های موبایل و تبلت دل بکند یا حداقل کم‌تر به سراغ آن‌ها برود، بازی‌های فکری رومیزی را جدی بگیرید. این نوع بازی‌های فوق‌‌العاده می‌تواند ساعت‌ها شما و فرزندتان را سرگرم کند و باعث افزایش هوش و خلاقیت او شود.

اگر کودکتان هنوز زیر 8 سال سن دارد، از بازی‌های “بابابو”، “کاپوچین”، “پاتک” “پانتومیم” لذت ببرید و اگر حداقل 8 سال دارد “گمانه” را استفاده کنید. ما با توجه به شناختمان چند بازی را به شما معرفی کردیم که کیفیت خوبی دارند.

به شما توصیه می‌کنیم بازی‌هایی را انتخاب کنید که کم‌تر از عنصر “شانس” بهره می‌برد و به جای آن، نیاز به “هوش” و “خلاقیت” دارد.

 

0

دیدگاه خودتان را بنویسید